Ο διάσημος Βρετανός μαθηματικός Άλαν Τούρινγκ, θεμελιωτής της θεωρίας των υπολογιστών, είχε προβλέψει το 1948 ότι «οι μηχανές κάποια στιγμή θα αναλάβουν τον έλεγχο»… «Από τη στιγμή που θα αρχίσουν να εμφανίζονται σκεπτόμενες μηχανές, δεν θα τους πάρει πολύ χρόνο να ξεπεράσουν τις ασθενείς δυνατότητές μας».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρωτοπόρος της Τ.Ν. (τεχνητή νοημοσύνη) ή AI (Artificial Intelligence), Μάρβιν Μίνσκι, εμφανιζόταν βέβαιος, το 1970, ότι τα ρομπότ θα κυριαρχήσουν πάνω στον άνθρωπο, διατηρώντας μια τελευταία ελπίδα: «Αν είμαστε τυχεροί, θα μας κρατήσουν σαν ζώα συντροφιάς».
Οι επιστημονικές φαντασίες, προβλέψεις, των Άλαν Τούρινγκ και Μάρβιν Μίνσκι συναντήθηκαν με την πραγματικότητα φέτος. Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας Open AI ξέφυγε από τους περιορισμούς που του είχαν επιβληθεί και πραγματοποίησε κυβερνοεπίθεση στην πλατφόρμα της γαλλοαμερικανικής εταιρείας Hugging Face. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι «ο ψηφιακός αντάρτης» συντονίστηκε με 1200 παρόμοια συστήματα που επίσης επιτέθηκαν στην Hugging Face, επιχειρώντας περίτεχνα να καλύψουν τα ίχνη τους και να λάβουμε υπ’ όψιν ότι βρισκόμαστε στην αρχή. Στην AI δεν υπάρχει προφανές φρένο, καθώς το ένα μοντέλο εκπαιδεύει το επόμενο.
Αξιοσημείωτη είναι και η δήλωση του ερευνητή της εταιρείας Anthropic, Τζέικομπ Κόξον, ο οποίος είχε εργαστεί προηγουμένως και στην Open AI. «Καμιά από τις δύο εταιρείες δεν λειτουργεί με υπευθυνότητα. Όσοι χτίζουν την AI πιστεύουν διακαώς ότι μπορεί να μας σκοτώσει όλους μέχρι το τέλος της δεκαετίας»! Δεν υπάρχει εγγύηση ασφαλείας.
Στις παραπάνω φωνές το 2014 προστέθηκε και η φωνή του διάσημου φυσικού Στίβεν Χόκινγκ, ο οποίος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη ελέγχου της AI. Όπως ήταν αναμενόμενο η συζήτηση για την AI έχει ξεφύγει από τον κύκλο των ειδικών, για να καταλάβει σημαντική θέση στην πολιτική αντιπαράθεση. Ένας νέος ψυχρός πόλεμος μεταξύ Η.Π.Α. και Κίνας, αντίστοιχος του ψυχρού πολέμου Η.Π.Α. και Σοβιετικής Ένωσης, με αφορμή την AI, αρχίζει να διαφαίνεται. Η αντίδραση της κυβέρνησης Τραμπ είναι μια άρνηση οποιασδήποτε ρύθμισης της AI με την επίκληση του φόβου ότι αν η Αμερική θέσει όρια στον εαυτόν της, η Κίνα θα την ξεπεράσει. Από την άλλη στο Πεκίνο, η συζήτηση για ρύθμιση της AI δεν είναι τίποτα άλλο από μια παγίδα για να διακοπεί η ραγδαία πρόοδος της Κίνας σε αυτόν τον τομέα.
Αποτέλεσμα, κάθε πρόοδος της μιας πλευράς να θεωρείται απειλή για την ασφάλεια της άλλης. Έχουμε εδώ μια κούρσα ανταγωνισμού στο τεχνολογικό πεδίο της AI.
Στον ψυχρό πόλεμο Η.Π.Α. – Σοβιετικής Ένωσης πεδίο ανταγωνισμού ήταν η πυρηνική ενέργεια. Τότε είχαμε τον φόβο της πυρηνικής καταστροφής σήμερα τον φόβο της AI.
Θα γίνει η AI τελικά ο συνδετικός ιστός μιας νέας παγκόσμιας ισορροπίας; Το παράδειγμα της πυρηνικής ενέργειας δείχνει ότι κάτι τέτοιο ήταν εφικτό, μόνο όμως αφού η ισορροπία του τρόμου έφτασε στα όριά της.
Ας ελπίσουμε ότι η ισορροπία του τρόμου μέσω της AI, δεν θα φτάσει στα όριά της, γιατί τότε δεν θα υπάρχει επιστροφή.
Υ.Γ.:
Το ερώτημα δεν είναι πλέον πόσο ευφυή μπορούν να γίνουν τα συστήματα της AI, αλλά πόση εξουσία τούς παρέχουμε προτού κανείς ελέγξει αν εξακολουθούν να λογοδοτούν σε εμάς.
Μιχάλης Βασ. Σούμπλης
