Αν κάποιος ζητούσε να περιγράψουμε με μια μόνο φράση την εποχή που διανύουμε, ίσως η πιο ακριβής να είναι: «Επιστροφή στο 2015». Ένα σύμπτωμα βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης, ιδίως στους θεσμούς, που διαπερνά ένα μεγάλο ποσοστό των πολιτών και, ταυτόχρονα, μια επικίνδυνη υπενθύμιση του πόσο εύκολα ο πόνος, η οργή και η απογοήτευση μπορούν να μετατραπούν σε όχημα πολιτικής δημαγωγίας.
Αποτέλεσμα, μια κοινωνία μοιάζει να ψάχνει μανιωδώς ενόχους, όχι όμως λύσεις. Μια κοινωνία θυμωμένη, όπου ο θυμός φωλιάζοντας σε αρκετά κόμματα απέκτησε πολιτική ταυτότητα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα των Ροβεσπιέρων, πίσω από τα μεγάλα λόγια περί «δικαιοσύνης», «κάθαρσης» και «αλήθειας», υπάρχει ένα ετερόκλητο και πολιτικά τοξικό συνονθύλευμα ανθρώπων. Ψεκασμένοι αντισυστημικοί, αντιεμβολιαστές, ρωσόφιλοι, θρησκόληπτοι φανατικοί, ακροδεξιά «ψώνια», που αναζητούν πολιτικό καταφύγιο.
Τους διακρίνει ο θυμός, η καταγγελία και η πεποίθηση πως η Ελλάδα κυβερνάται από σκοτεινά κέντρα συνωμοσίας.
Η Ελλάδα το έχει πληρώσει ακριβά. Από τις πλατείες των «Αγανακτισμένων» μέχρι τους πολιτικούς μεσσίες της εύκολης καταγγελίας. Ο τόπος γνώρισε στο πετσί του τι σημαίνει χύμα θυμός, συνθήματα χωρίς ευθύνη και πολιτική, χωρίς επαφή με την πραγματικότητα.
Εδώ οφείλουμε να διευκρινίσουμε, άλλο η δικαιολογημένη οργή που γεννιέται από πραγματικές αδικίες και άλλο η πολιτική εκμετάλλευση της οργής από δημαγωγούς, συνωμοσιολόγους και κάθε λογής «σωτήρες».
Δεν μπορεί κάθε κραυγή οργής, κάθε νοσταλγία της εξουσίας, να βαφτίζεται πολιτικό κίνημα και κάθε θεωρία συνωμοσίας να παρουσιάζεται ως «φωνή της κοινωνίας», γιατί τότε η πολιτική μετατρέπεται σε αγορά θυμού.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η αγανάκτηση μετατρέπεται σε τυφλή άρνηση της πραγματικότητας και σε εύκολη λεία των δημαγωγών.
Η δημοκρατία δεν αναστέλλεται μόνο από τις δικτατορίες, αναστέλλεται αργά και σταθερά από τον συλλογικό πειρασμό της ευκολίας, της συνωμοσίας και της πολιτικής ανευθυνότητας.
Η δημοκρατία χρειάζεται θεσμούς, ευθύνη, σοβαρότητα, σταθερότητα και επαφή με την πραγματικότητα.
Μακριά από πολιτικές ματαιοδοξίες, νοσταλγούς της εξουσίας, ανορθολογισμούς και αντισυστημικές υστερίες.
Υ.Γ.: Οι αυτοανακηρυγμένοι σωτήρες του λαού έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: γνωρίζουν από κριτική και αγνοούν την αυτοκριτική.
Μιχάλης Βασ. Σούμπλης
